ادویه پلویی مخلوطی از چند ادویه خوشبو است که در آشپزی ایرانی برای معطر کردن پلوهای مخلوط به کار می‌رود. برخلاف ادویه‌های کبابی یا خورشتی، کار اصلی آن طعم‌دار کردن سنگین غذا نیست؛ عطری گرم را لابه‌لای دانه‌های برنج می‌نشاند و با مواد پلو هماهنگ می‌شود.

طعم آن معمولاً گرم، کمی شیرین و گل‌دار است و بیشتر نسخه‌ها تندی محسوسی ندارند. فرمول ثابتی هم وجود ندارد؛ برای همین دو ادویه پلویی با یک اسم ممکن است عطر یکسانی نداشته باشند. طبق توضیح صفحه محصول، ادویه پلویی دیتاما برای پلوهای مخلوطی مثل لوبیا پلو، عدس پلو و سبزی پلو و برای طعم دادن به ته‌چین است.

چند ادویه در بیشتر نسخه‌های ایرانی دیده می‌شوند. جدول زیر نقش مواد رایج را نشان می‌دهد؛ این جدول فرمول محصول دیتاما نیست و فهرست کامل ترکیبات هر بسته را باید روی برچسب همان بسته دید.

قاعده ساده این است: برای هر پیمانه برنج خام، از یک‌چهارم تا نصف قاشق چای‌خوری شروع کنید. منظور از پیمانه، پیمانه معمول برنج (حدود ۱۶۰ تا ۱۸۰ گرم) و منظور از قاشق، قاشق چای‌خوری سرصاف است. این مقدارها نقطه شروع پیشنهادی‌اند؛ مقدار نهایی را با ذائقه خود و دستور روی بسته تنظیم کنید.

در پلوهایی که عطر مشخصی دارند، مثل باقالی پلو و سبزی پلو، از کمترین مقدار جدول شروع کنید. در لوبیا پلو و عدس پلو که طعم پررنگ‌تری دارند، می‌توانید به بیشترین مقدار نزدیک شوید.

بهترین زمان، پیش از دم کشیدن است؛ بخار برنج عطر ادویه را آرام در دانه‌ها پخش می‌کند. صفحه محصول هم ریختن آن را هنگام دم کردن، لابه‌لای برنج یا در مواد آماده‌شده پلو پیشنهاد می‌کند. چند روش رایج:

• لابه‌لای برنج: برنج آبکش‌شده را لایه‌لایه در قابلمه بریزید و روی هر لایه کمی ادویه بپاشید. ساده‌ترین روش همین است.
• همراه مواد میانی: در لوبیا پلو یا عدس پلو، ادویه را در دقایق پایانی تفت مواد اضافه کنید و بعد با برنج مخلوط کنید.
• در ته‌چین: ادویه را با ماست، تخم‌مرغ و زعفران مخلوط کنید.

تقریباً هر پلوی مخلوطی با آن خوش‌عطر می‌شود، اما نحوه استفاده در هر پلو کمی فرق دارد.

اگر پلو ادویه‌دار به سبک هندی مثل بریانی می‌پزید، گرام ماسالا انتخاب نزدیک‌تری است؛ ادویه پلویی عطر ملایم‌تری دارد.

این دستور یک پیشنهاد خانگی است، نه فرمول ثابت همه نسخه‌ها و نه ترکیب محصول دیتاما. مواد آسیاب‌شده را با هم مخلوط کنید:

• ۲ قاشق چای‌خوری دارچین
• ۱ قاشق چای‌خوری پودر هل
• ۱ قاشق چای‌خوری گل محمدی خشک و آسیاب‌شده
• نصف قاشق چای‌خوری زیره سبز
• نصف قاشق چای‌خوری زنجبیل
• یک‌چهارم قاشق چای‌خوری زردچوبه
• یک‌هشتم قاشق چای‌خوری میخک یا جوز هندی (اختیاری)

مخلوط را از الک ریز رد کنید تا یکدست شود. مقدار کمی بسازید، در یک پلوی ساده امتحان کنید و نسبت‌ها را با ذائقه خود تنظیم کنید.

• ریختن یکجا روی برنج: عطر یکدست پخش نمی‌شود. لایه‌لایه بریزید.
• مقدار زیاد: برنج سنگین و گاهی تلخ می‌شود. دفعه اول با کمترین مقدار جدول شروع کنید.
• پاشیدن روی ته‌دیگ: ادویه می‌سوزد و طعم تلخ می‌دهد.
• نمک دوباره: برچسب بسته را ببینید که ادویه نمک دارد یا نه، و بعد نمک پلو را تنظیم کنید.
• ادویه کهنه: اگر عطرش کم شده، بیشتر ریختن آن را درست نمی‌کند و فقط طعم را سنگین می‌کند.

هنگام خرید، ترکیبات، وجود نمک، تاریخ و شرایط نگهداری را روی بسته ببینید. عطر تازه و یکدست نشانه خوبی است و بوی کهنگی نشانه خوبی نیست. اگر به ماده خاصی حساسیت دارید، فهرست مواد همان محصول را بخوانید.

ادویه را در ظرف دربسته، دور از نور، رطوبت و گرمای اجاق نگه دارید و با قاشق خشک بردارید. عطر ادویه آسیاب‌شده با گذشت زمان کم می‌شود، پس مقدار خرید را با مصرف خود هماهنگ کنید. برای مقایسه با چاشنی‌های دیگر، دسته ادویه‌های ترکیبی دیتاما را ببینید.

برای هر پیمانه برنج خام از یک‌چهارم تا نصف قاشق چای‌خوری شروع کنید، ادویه را لابه‌لای برنج یا همراه مواد میانی و پیش از دم کشیدن بریزید و زعفران را جداگانه دم کنید.